Szkolenie maszynistów (WM 15)

Opublikowane według Henryk Sikora · 6 Sierpień 2025

Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” wystąpiła do Centrali PLK z interwencją dotyczącą weryfikacji tematyki i podwyższenia jakości szkolenia pracowników PLK na stanowisko „maszynista”. Naszym zdaniem tematyka szkolenia odbiega od wymagań stawianych w trakcie egzaminów na ww. stanowisko przeprowadzanych przez Urząd Transportu Kolejowego (UTK).

Z informacji przekazywanych z Zakładów Linii Kolejowych wynika, że w trakcie egzaminów w UTK na stanowisko „maszynista” pytania i tematyka w sposób znaczący różnią się od tej „przepracowanej” w trakcie szkolenia.

Negatywnym efektem „słabego” szkolenia dla pracowników i Spółki (koszty) jest fakt niedostatecznej zdawalności egzaminów w UTK co dobitnie świadczy o zasadności naszego wystąpienia.

Odpowiedź Spółki

W odpowiedzi na pismo SZIK 50/05/2025 z dnia 14.05.2025 r. dotyczące problemu niskiej zdawalności egzaminów na świadectwo maszynisty oraz zastrzeżenia co do zgodności programu szkolenia z zakresem egzaminu, przedstawiamy informacje o podjętych działaniach w tym zakresie.

Biuro Spraw Pracowniczych nieustannie czuwa nad procesem przygotowania zawodowego pracowników, monitorując realizację szkoleń i egzaminów oraz reagując na pojawiające się problemy.

Zwracamy uwagę na fakt, że zagadnienie niskiej zdawalności egzaminów na świadectwo maszynisty jest problemem ogólnokrajowym, co potwierdzają dane przekazywane przez Urząd Transportu Kolejowego (UTK).

W celu zdiagnozowania sytuacji dokonaliśmy szczegółowej analizy procesu przygotowania zawodowego naszych pracowników. Zidentyfikowaliśmy następujące przyczyny niskiej zdawalności w naszej Spółce:

niewystarczające zaangażowanie kandydatów w proces nauki i przygotowania,
długi okres przygotowania zawodowego, co skutkuje trudnościami w utrzymaniu ciągłości nauki,
opóźnienia w kierowaniu na egzamin, które powodują dezaktualizację wiedzy,
brak odpowiedniego wsparcia podczas szkolenia praktycznego w jednostkach organizacyjnych, co przekłada się na niewystarczające umiejętności praktyczne,
długi czas realizacji jazd praktycznych pod nadzorem, co obniża efektywność nauki,
kierowanie na egzamin poprawkowy „z marszu" bez wcześniejszego uzupełnienia wiedzy, co ogranicza szanse na pozytywny wynik,
zaostrzona procedura egzaminacyjna - wymagane 100% prawidłowych odpowiedzi z sygnalizacji kolejowej oraz dodatkowa część egzaminu polegająca na weryfikacji zachowania maszynisty w sytuacjach awaryjnych, która jest realizowana na symulatorze pojazdu kolejowego,

W odpowiedzi na powyższe problemy podjęliśmy szereg działań mających na celu poprawę zdawalności:

spotkania z UTK i ośrodkiem szkolenia maszynistów, w tym wizytacje na szkoleniach oraz rozmowy z uczestnikami, co pozwoliło lepiej zrozumieć perspektywę pracowników,
zwiększenie nacisku na sygnalizację kolejową w szkoleniach teoretycznych oraz wprowadzenie testów sprawdzających i zaliczających poszczególne moduły,
obowiązkowe ćwiczenia na symulatorze pojazdu kolejowego, realizowane w ramach szkoleń teoretycznych,
raportowanie postępów w nauce kandydata przez ośrodek szkoleniowy, obejmujące również ocenę kompetencji interpersonalnych oraz wnioski i dalsze rekomendacje,
obowiązkowy sprawdzian wiedzy przed skierowaniem na egzamin dopuszczający, realizowany w formie elektronicznej,
realizacja sprawdzianu dopuszczającego z wykorzystaniem symulatora pojazdu kolejowego, przed przystąpieniem do rzeczywistego egzaminu, co pozwala lepiej przygotować kandydatów,
zwiększenie zaangażowania instruktorów, kierujących przygotowaniem zawodowym oraz opiekunów,
stały monitoring wyników egzaminów przez Biuro Spraw Pracowniczych, co pozwala na bieżące reagowanie na ewentualne trudności.

Informujemy również, że temat nabywania uprawnień maszynisty oraz problem niskiej zdawalności został omówiony podczas narady Spółki w dniu 14.04.2025 r. W trakcie spotkania szczegółowo przedstawiono analizę sytuacji oraz zaprezentowano wdrożone działania naprawcze.

Dyrektorzy jednostek organizacyjnych otrzymali wytyczne dotyczące intensyfikacji wsparcia pracowników w zakresie przygotowania do egzaminów oraz monitorowania postępów szkoleniowych. W ramach tych wytycznych zwrócono szczególną uwagę na zapewnienie efektywnego nadzoru nad szkoleniami praktycznymi oraz na bieżące weryfikowanie poziomu wiedzy kandydatów przed przystąpieniem do egzaminu.

Podnoszony przez Państwa zarzut, jakoby program szkolenia był niezgodny z zakresem egzaminu, uważamy za bezzasadny. Programy przygotowania zawodowego są opracowywane przez ośrodek maszynistów zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem i uwzględniają specyfikę naszej Spółki. Dodatkowo programy są uzgadniane z biurami branżowymi Centrali Spółki i są regularnie kontrolowane przez UTK, który dotychczas nie zgłosił uwag dotyczących ich zgodności.

Podczas spotkania w UTK Dyrektor Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów potwierdził, że pytania egzaminacyjne są dostosowane do odpowiednich podkategorii świadectwa maszynisty oraz pojazdów kolejowych, o które ubiega się kandydat.

Zapewniamy, że proces szkolenia maszynistów jest dla nas priorytetem, a wszelkie podejmowane działania mają na celu maksymalizację szans na pozytywne wyniki egzaminów oraz zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Jeśli wprowadzone usprawnienia nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, jesteśmy gotowi podjąć dalsze kroki.