Podsumowanie i diagnoza sytuacji
Opublikowane według Małgorzata Jędrusik · 12 Luty 2025
Zaczęło się niewinnie od likwidacji dyżurnego peronowego… Pierwsze zmiany w pionie inżynierii ruchu PLK rozpoczęła od likwidacji tego stanowiska. „Solidarność” przystąpiła do dialogu z pracodawcą w efekcie, którego dyżurny peronowy zmienił nazwę na dyżurnego pomocniczego.W tym samym czasie zaczęto wskazywać, że niektóre posterunki zwrotniczego zostaną przeorganizowane. Rozmowy dawały nadzieję, że będzie to bezbolesna decyzja dla wszystkich zespołów pracowniczych. Zmiany organizacyjne miały następować wraz z wejściem inwestycji a nie w formie optymalizacji, w wyniku której przez cały rok likwidowano stanowiska pracy, skracano czas pracy zwrotniczych, dodając obowiązków nie tylko zwrotniczemu, ale i innym pracownikom między innymi dyżurnym ruchu, nastawniczym, toromistrzom, obchodowym.
Mając na uwadze dynamiczne decyzje związane ze zmianą organizacji pracy bacznie obserwowaliśmy działania zakładów i Spółki. Prowadziliśmy dialog społeczny z pracodawcą, interweniowaliśmy w zakładach, w Biurze Eksploatacji i Obsługi Pasażerskiej oraz w Biurze Bezpieczeństwa Centrali Spółki. Pisma kierowaliśmy do Prezesa PLK, Ministra Infrastruktury, UTK.
Rada SZIK wyraziła stanowczy sprzeciw w kilku stanowiskach przeciwko działaniom Spółki - optymalizacji zatrudnienia i obciążania pracowników dodatkowymi obowiązkami. Polityka Zarządu była dla nas jasna - zrealizować zamierzone cele minimalnym nakładem, jak najmniejszą ilości pracowników. Bez względu na koszty i konsekwencje.
Podkreślaliśmy, że nagłe i nieprzemyślane decyzje nie mogą odbywać się kosztem procedur bezpieczeństwa.
Zorganizowaliśmy spotkanie z przedstawicielami Centrali PLK: Magdaleną Jończyk, dyrektor Biura Spraw Pracowniczych i Adamem Zdrojewskim, dyrektorem Bura Eksploatacji i Obsługi Pasażerskiej informując ich, że nie tędy droga dla zapewnienia bezpieczeństwa w prowadzeniu ruchu pociągów. Zasygnalizowaliśmy nasz sprzeciw na optymalizację zatrudnienia na stanowiskach inżynierii ruchu „za wszelką cenę”. Na jednym ze związkowych zebrań padło wprost pytanie – „ile można jeszcze dodać obowiązków pracownikowi na posterunku ruchu?”.
Poruszyliśmy również i inne istotne sprawy związane z pracą zawiadowców, technologów, a także układania drogi przebiegu przez automatyków i drogowców. Dyskutowaliśmy na temat dyżurów domowych, udziału w komisjach powypadkowych, czasu pracy i programu poprawy bezpieczeństwa. Dużo uwagi poświęciliśmy zagadnieniom pracy dyżurnego ruchu na LCS i zmniejszania obsad. Poruszyliśmy również obszar szkoleń pracowników, metodykę naliczania zatrudnienia oraz współczynnik zatrudnienia w inżynierii ruchu.
Zawnioskowaliśmy o przeanalizowanie i wdrożenie jednocześnie cyklu szkoleniowego dla zwrotniczych na dwa stanowiska: dyżurny ruchu i nastawniczy. Nie każdy zwrotniczy jest gotowy do podjęcia szkolenia na stanowisko dyżurnego ruchu z różnych przyczyn, ale chętnie rozpocząłby przygotowanie zawodowe na nastawniczego. Nabyłby w ten sposób doświadczenia w prowadzeniu ruchu pociągów pod okiem i na polecenie dyżurnego ruchu oraz przygotowałby się do dalszego kształcenia. Wnosiliśmy o rozwagę w decyzjach - nie każdy jest gotowy i ma predyspozycje na tak radykalny krok, podwyższając kwalifikacje bezpośrednio ze stanowiska zwrotniczego na dyżurnego ruchu.
Informacja medialna o propozycji zmian do instrukcji Ir-1 o prowadzeniu ruchu pociągów dotycząca informowania maszynisty o sytuacjach odbiegających od rozkładu jazdy wywołała sprzeciw „Solidarności”. Zaapelowaliśmy o rewizję wprowadzonych zmian tak, aby były one jednoznaczne i nie prowadził do tego, że w każdym przypadku współodpowiedzialnym jest dyżurny ruchu.
Wnioskowaliśmy do UTK o zorganizowanie spotkania w sprawie bezpieczeństwa na kolei i zmian w instrukcjach, które bezsensownie nakładają nowe obowiązki na dyżurnych ruchu. Dyskusja obejmowała wypracowanie działań zapobiegawczych wydarzeniom typu SPAD - nie zatrzymywania się pojazdu kolejowego przed sygnałem stój lub w miejscu, w którym powinien się zatrzymać albo uruchomienie pojazdu kolejowego bez wymaganego zezwolenia. „Solidarność” reprezentując wszystkie grupy zawodowe na kolei podkreśliła na tym spotkaniu, że dyżurni ruchu informują maszynistów w miarę możliwości o zmianach oraz sytuacjach nadzwyczajnych i nie jest konieczne dalsze poprawianie instrukcji Ir-1 w tym zakresie. Sam zapis obligujący do powiadamiania o odstępstwie w rozkładzie jazdy przez radiotelefon nie spowoduje zwiększenia bezpieczeństwa, lecz doprowadzi do zwiększenia osób odpowiedzialnych za powstawanie wydarzeń tego typu.
Zdaniem Związku dyżurni ruchu na stacjach obciążonych i LCS nie są w stanie bieżąco monitorować, gdzie w danym momencie znajduje się pociąg, aby w należytym wyprzedzeniem go informować o odstępstwach w rozkładzie jazdy. W celu zminimalizowania sytuacji SPAD zaproponowaliśmy wnioski naprawcze.
Wystąpiliśmy do Spółki z wypracowanymi dwoma wnioskami dotyczącymi nowo zabudowanego urządzenia - tabletu z zainstalowanym Systemem Wspomagania Dróżnika Przejazdowego i zmiany do instrukcji Ir-7, których celem jest poprawa pracy dróżnika przejazdowego. Zgłoszone uwagi dotyczące jego użytkowania zostały zidentyfikowane przez Biuro Informatyki i usunięte. Zmiana do instrukcji Ir-7 nastąpi przy nowelizacji instrukcji.
Takimi działaniami zakończyliśmy rok 2024. To tylko mała cząstka, czym zajmowała się Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność”.
Staraliśmy się wypracować korzystne rozwiązania i zadbać o interesy wszystkich pracowników. Ten rok pokazał, że wszyscy jesteśmy sobie potrzebni i od siebie zależni.
To nie koniec reorganizacji, dziś już znamy strategię Spółki. Coraz głośniej słychać o nowych kierunkach, analizach, itp. To dopiero początek trudnych czasów dla pracowników PLK.